Biến chứng thần kinh do đái tháo đường
Bệnh nhân đái tháo đường có nhiều biến chứng do tổn thương thần kinh, gọi là bệnh thần kinh do đái tháo đường.
Đường huyết tăng cao có thể gây tổn thương toàn bộ sợi thần kinh của cơ thể nhưng chi dưới và bàn chân thường bị tổn thương nhất.
Tùy theo sợi thần kinh nào bị tổn thương mà triệu chứng có thể thay đổi từ đau, mất cảm giác ở chi dưới tới những triệu chứng của hệ tiêu hóa, tiết niệu, mạch máu và tim. Một số bệnh nhân có triệu chứng nhẹ nhưng cũng có nhiều bệnh nhân đau ghê gớm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống.
50% trường hợp bệnh nhân mất cảm giác ở chân hay không có triệu chứng nào.
Những bệnh nhân này có nguy cơ cao bị loét chân và đoạn chi. Vì sẽ không nhận biết được sự hiện diện của vết thương hay tổn thương ở chân.
Có thể phòng ngừa hay làm chậm diển tiến của bệnh thần kinh do đái tháo đường bằng cách kiểm soát đường huyết chặt chẽ và có lối sống khỏe mạnh.
Bệnh thần kinh do đái tháo đường có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm:
- Mất cảm giác chân: Vì tổn thương thần kinh gây mất cảm giác ở chân , do đó bệnh nhân không phát hiện được vết thương, sưng đau ở chân và vết thương có thể bị nhiễm trùng trầm trọng. Nguy cơ nhiễm trùng rất cao do giảm lượng máu tới chân. Nhiễm trùng có thể lan tới xương và gây hoại tử mô, khi đó rất khó để điều trị, cần phải đoạn chi .
- Khớp Charcot : Điều này xảy ra khi khớp ở chân bị biến dạng do tổn thương thần kinh.
- Nhiễm trùng tiểu và tiểu không kiểm soát: Tổn thương thần kinh kiểm soát bàng quang có thể làm bệnh nhân không tiểu hết, vẫn còn nước tiểu trong bàng quang sau khi đi tiểu, khi đó rất dễ tạo điều kiện cho vi trùng phát triển trong bàng quang và thận, dẫn tới nhiễm trùng tiểu. Tổn thương thần kinh cũng làm ảnh hưởng trên khả năng cảm nhận khi đi tiểu và kiểm soát cơ khi đi tiểu .
- Hạ đường huyết không cảnh báo: Bình thường, khi đường huyết hạ xuống quá thấp, dưới 70 mg/dL (3.0 mmol/L) bệnh nhân sẽ có những triệu chứng như run tay, vã mồ hôi, tim đập nhanh...đây là những triệu chứng cảnh báo bệnh nhân. Bệnh thần kinh tự động có thể làm bệnh nhân không phát hiện các triệu chứng hạ đường huyết và không điều trị kịp thời, rất dễ bị hôn mê và thậm chí tử vong.
- Huyết áp thấp: Tổn thương thần kinh kiểm soát hệ tuần hoàn sẽ tác động lên khả năng điều chỉnh huyết áp của cơ thể. Khi đó gây hạ huyết áp khi thay đổi tư thế từ ngồi sang đứng, gây triệu chứng chóng mặt hay choáng. Gọi là hạ huyết áp tư thế.
- Rối loạn tiêu hóa: Tổn thương thần kinh tự động kiểm soát hệ tiêu hóa sẽ gây ra nhiều vấn đề về tiêu hóa, bao gồm: táo bón, tiêu chảy hay táo bón xen lẫn tiêu chảy, buồn nôn, ói, đầy hơi hay mất cảm giác ngon miệng. Một biến chứng nặng đó là liệt dạ dày, làm thức ăn ra khỏi dạ dày chậm gây buồn nôn và ói mửa.
- Rối loạn chức năng tình dục: Bệnh thần kinh tự động thường gây tổn thương sợi thần kinh ảnh hưởng trên cơ quan sinh dục, gây rối loạn cương dương ở đàn ông và khô âm đạo ở phụ nữ.
- Tăng hay giảm mồ hôi: Khi tuyến mồ hôi không hoạt động bình thường, cơ thể sẽ không có khả năng điều hòa thân nhiệt. Thông thường, bệnh thần kinh tự động gây đổ mồ hôi nhiều, đặc biệt vào ban đêm.
