Chế độ ăn
MỤC TIÊU DINH DƯ
ỠNG
- Đưa nồng độ Glucose trong máu về bình thường
- Huyết áp bình thường
- Lipide máu bình thường
- Cân nặng hợp lý
- Nâng cao toàn bộ sức khỏe
KHẨU PHẦN ĂN CỦA NGƯỜI TRONG MỘT NGÀY
- Tinh bột :6-11 suất
- Trái cây: 2-4 suất
- Rau: 3-5 suất
- Thịt: 2-3 suất
- Sữa và chế phẩm từ sữa: 1-2 suất
- Mỡ và đường: hạn chế
TINH BỘT : Là cơ bản của bữa ăn. Có nhiều trong :
- Gạo,
- Bột mì,
- Bắp
- Khoai củ,
- Đậu…
Có 2 loại tinh bột : Loại tốt cho sức khỏe và loại không tốt
TINH BỘT TỐT : Cung cấp nhu cầu Carbonhydrate cơ bản cho cơ thể, chứa nhiều vitamin và khoáng chất
Trái cây (Nên ăn trái cây hơn là uống nước trái cây )
Rau, đậu
Ngũ cốc
TINH BỘT KHÔNG TỐT:
- Làm tăng cao Đường trong máu rất nhanh
- Đường tinh luyện
- Đậu trắng
- Bánh kẹo, nước ngọt
- Soda, nước uống nhiều đường,rượu
Chọn thức ăn chứa nhóm tinh bột tốt và hạn chế tối đa thức ăn chứa tinh bột xấu
Mỗi ngày bệnh nhân Đái Tháo Đường nên ăn khoảng 6 suất tinh bột:
1suất tinh bột (100cal) :
- Gạo 30g
- Bún 89g
- Bánh đúc 189g
- Bánh mì 40g
- Mì gói 25g
- Khoai lang 90g
- Khoai môn 90g
- Khoai tây 106g
- Bắp tươi 50g
- Nui (khô) 29g
NHÓM THỊT:
Cung cấp đạm cho cơ thể, có 2 nhóm : đạm động vật và đạm thực vật
Đạm động vật: có trong
- Thịt đỏ : heo,bò, dê , cừu
- Thịt trắng :cá, thịt gà bỏ da, thức ăn biển
- Trứng...
Đạm thực vật: có trong rau củ
- Hạt, đậu,đậu nành, đậu hủ
- Dầu thực vật không có mỡ bão hòa (không cholesterol)
- Một suất là: 28gram thịt ,cá, gà, vịt hay phômai
- ½ chén đậu Hàlan
Mỗi ngày nên ăn 2-3 suất thịt : 1 suất thịt = 5g protein
- Tàu hủ 46g
- Thịt bò nạc 25g
- Trứng gà 38g
- Tàu hủ ky 10g
- Cá lóc 27g
- Cá thác lác 28g
- Cá thu 20g
- Cua 29g
CHẤT XƠ
Mục tiêu = 10 – 35 grams/ngày
Chức năng:
- Giúp giãm táo bón
- Giúp giãm cân.
- Giãm khả năng ung thư ruột kết
- Giữ đường huyết ổn định
- Giảm sản xuất cholesterol ở gan, làm giảm cholesterol trong máu
- Giảm nguy cơ tai biến mạch máu não và bệnh lý mạch vành
CHẤT XƠ có 2 dạng:
Dạng hòa tan: Rau,trái cây,đậu
Kiễm soát đường huyết và lipid máu
Dạng không hòa tan: ngũ cốc…
Tốt cho đường ruột
RAU CẢI : Nên ăn 3-5 suất mỗi ngày
Một suất là:
- 1 chén rau sống
- ½ chén rau nấu chín
- ½ chén rau xay nhuyễn
TRÁI CÂY : Dù trái cây tốt cho sức khỏe, tuy nhiên nếu ăn nhiều sẽ làm tăng đường huyết trên bệnh nhân đái tháo đường.
Mỗi ngày nên ăn 2-4 suất trái cây
Một suất trái cây :
- 1 trái táo nhỏ, cam, chuối
- 1 trái đào trung bình
- Nước ép : 1/3-1/2 chén
- ½ trái chuối lớn
- 4-5 trái chôm chôm
- 1 trái mận
- 4 trái măng cụt
- 1 trái ổi nhỏ
- Chanh, cam : 116g
- Đu đủ chín : 114g
- Cóc : 111g
- Vải : 109g
- Táo, lê : 106g
- Mít, nhãn : 102g
- Mãng cầu : 85g
- Sapoche : 82g
- Xòai : 80g
- Na : 76g
- Chuối :50 - 75g
NHÓM DẦU MỠ
Cung cấp nhiều năng lượng và acid amin thiết yếu cho cơ thể
Mỡ tốt :nên được sử dụng
Mỡ đơn không bão hòa:
- Hạt
- Dầu Olive
- Dầu dừa
Mỡ đa không bão hòa:
- Dầu hướng dương
- Dầu bắp
- Đậu nành
- Omega 3 and 6
- Omega-3 and Omega-6 Fatty Acids
Cải thiện sức khỏe tim mạch
Mỡ tốt có nhiều trong: Cá (cá hồi, cá ngừ ,cá tuyết),đậu nành…
Mỡ xấu : Nên hạn chế sử dụng
Thịt đỏ : bò heo, dê…
Trứng
Bơ
Sản phẩm từ sữa
Mỡ heo
Dầu cọ
Thức ăn chiên
NHÓM SỮA
Nên uống khoảng 1-2 suất sữa mỗi ngày, nên dùng sữa dành cho bệnh nhân Đái Tháo Đường, tuy nhiên sữa dành cho bệnh nhân cũng có khả năng tăng đường huyết nếu uống nhiều. Bệnh nhân không nên uống sữa vào buổi tối, vì sẽ làm tăng đường huyết vào buổi sáng.
1 SUẤT SỮA:
Mỗi suất sữa là 1 chén (250ml),
loại đun hay đậm đặc : ½ chén
loại sữa bột không béo : 1/3 chén
Yaourt : 1 chén
RƯỢU BIA
Giới hạn lượng cồn đưa vào không nhiều hơn 1-2 lượng chuẩn mỗi ngày
1 lượng chuẩn : 285 ml bia, 375 ml bia nhẹ, 100ml rượu (vang, champagne), 30ml rượu mạnh (rượu đế, whisky, scott…)
30ml = 1 chung rượu
Uống nhiều bia sẽ làm đường huyết tăng cao khó kiểm soát. Bệnh nhân, đặc biệt là nam giới nên bỏ rượu bia.
MUỐI
Giới hạn muối ăn vào ít hơn 6g mỗi ngày, đặc biệt bệnh nhân có tăng huyết áp
Giới hạn thức ăn có nhiều muối như thức ăn chế biến sẵn(mì gói, thịt đóng hộp…)
TỈ LỆ CÁC NHÓM THỨC ĂN TRONG MỔI BỮA ĂN
¼ là tinh bột
¼ là thịt, cá, gà, .hay thịt thay thế
½ là rau không có tinh bột
Còn lại là 1 ít sữa và trái cây
KHUYẾN CÁO CHẾ ĐỘ ĂN CHO BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
- Ăn chế độ ăn ít mỡ bão hòa và mỡ toàn phần.
- Hạn chế muối , đường
- Ăn hơn 5 suất trái cây và rau mỗi ngày
- Chọn thức ăn giàu hạt nguyên (gạo lức…)
- Hạn chế sử dụng rượu bia
- Sự hằng định trong chế độ ăn có thể giúp kiểm soát đường huyết và cân nặng
- Các bữa ăn nhỏ có thể làm giảm sự dao động đường huyết tuy nhiên ăn thường xuyên có thể dẩn tới dư năng lượng, tăng đường huyết và tăng cân
- Đưa bữa ăn phụ vào chế độ ăn nên tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể
Xem video về chế độ dinh dưỡng
Video hướng dẫn chế độ ăn cho bệnh nhân đái tháo đường.
Video chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân Đái tháo đường
